Naar inhoud

Wat is een obligatie? Rente, looptijd en koers uitgelegd.

Met een obligatie leent u geld uit aan een overheid of onderneming. U krijgt daarvoor rente en aan het einde van de looptijd uw inleg terug. In dit artikel leest u hoe een obligatie werkt, waarom de koers beweegt als de rente verandert en welke risico's erbij horen.

Door Gini CapitalBijgewerkt 28 oktober 20267 min lezenGini Core Fund, Income Value Fund

Kort antwoord

Een obligatie is een lening aan een overheid of onderneming die op de beurs verhandeld kan worden. U ontvangt een vaste rente, de coupon, en aan het einde van de looptijd de hoofdsom terug. Stijgt de marktrente, dan daalt de koers van bestaande obligaties. De Nederlandse tienjaarsrente steeg volgens de ECB van -0,55% eind 2020 naar 3,56% in september 2026.

3,56%

Rente op Nederlandse staatsobligaties met een looptijd van 10 jaar, september 2026

ECB, 2026

-0,55%

Dezelfde tienjaarsrente in december 2020

ECB, 2026

5,2mld €

Directe beleggingen van Nederlandse huishoudens in obligaties, eind 2025

DNB, 2026

16%

Aandeel van de Nederlandse beleggers dat obligaties bezit

AFM en Centerdata, november 2025

In dit artikel+
  1. Wat is een obligatie?
  2. Waarom daalt de koers als de rente stijgt?
  3. Welke soorten obligaties zijn er?
  4. Welke risico's horen bij obligaties?
  5. Wat is het verschil met een aandeel?
  6. Hoe passen obligaties in uw beleggingen?
  7. Veelgestelde vragen

Wat is een obligatie?

Een obligatie is een schuldbewijs. Een overheid of onderneming die geld nodig heeft, kan dat lenen bij een bank of het ophalen bij beleggers door obligaties uit te geven. Wie een obligatie koopt, leent dus geld uit aan de uitgever.

Bij elke obligatie horen vaste afspraken. De nominale waarde is het bedrag dat de uitgever aan het einde terugbetaalt, vaak € 1.000 per stuk. De coupon is de rente die de uitgever elk jaar betaalt, als percentage van de nominale waarde. De looptijd is de periode tot de terugbetaling. Een obligatie van € 1.000 met een coupon van 3% levert zo € 30 rente per jaar op.

Obligaties worden na de uitgifte verhandeld op de beurs. De prijs die u daar betaalt, de koers, kan afwijken van de nominale waarde.

Waarom daalt de koers als de rente stijgt?

Stel dat u een obligatie hebt met een coupon van 1%. Daarna stijgt de marktrente, en nieuwe obligaties bieden 3%. Niemand wil dan nog de volle prijs betalen voor uw obligatie met 1%. De koers daalt, tot het effectieve rendement voor een nieuwe koper ongeveer gelijk is aan dat van nieuwe obligaties. Daalt de marktrente, dan gebeurt het omgekeerde en stijgt de koers.

Hoe langer de resterende looptijd, hoe sterker het effect. Bij een obligatie die over een jaar afloopt, is het verschil in rente maar kort van belang. Bij een looptijd van 10 of 30 jaar telt het verschil vele jaren mee.

Dat effect was in 2022 goed te zien. Volgens de ECB lag de rente op Nederlandse staatsobligaties met een looptijd van 10 jaar eind 2021 nog op -0,32%. Eind 2022 was dat 2,43%. Obligaties die in de jaren met lage rente waren uitgegeven, daalden daardoor in koers.

Eén kennisvraag met uitleg. U kunt na ieder antwoord opnieuw proberen.

Wat gebeurt er doorgaans met de koers van een bestaande obligatie met vaste coupon als de marktrente stijgt, bij verder gelijke omstandigheden?

Kies een antwoord.

Rente op Nederlandse staatsobligaties met een looptijd van 10 jaar, in procenten

dec 2015dec 2017dec 2019dec 2021dec 2023sep 2026-2%0%2%4%6%0,750,440,450,4-0,14-0,55-0,322,432,422,452,973,56
Bron: ECB Data Portal, langetermijnrente Nederland (IRS, maandgemiddelden). Maandgemiddelde van de rente op Nederlandse staatsleningen met een resterende looptijd van ongeveer 10 jaar.

Welke soorten obligaties zijn er?

Staatsobligaties worden uitgegeven door overheden. Nederland en Duitsland gelden als kredietwaardige uitgevers. Bedrijfsobligaties worden uitgegeven door ondernemingen en bieden meestal een hogere rente, omdat het risico op wanbetaling groter is. Obligaties van minder kredietwaardige ondernemingen heten high yield.

Verder verschillen obligaties in looptijd, valuta en type rente. Er zijn obligaties met een vaste coupon en met een variabele coupon die meebeweegt met de marktrente. De ECB publiceert ook een rentecurve voor staatsobligaties met de hoogste kredietwaardigheid in het eurogebied. Op 27 oktober 2026 lag de tienjaarsrente op die curve op 3,37%.

Welke risico's horen bij obligaties?

Het eerste risico is het renterisico: als de rente stijgt, daalt de koers. Houdt u de obligatie tot het einde van de looptijd, dan krijgt u de nominale waarde terug, mits de uitgever kan betalen. Verkoopt u eerder, dan kan dat met verlies zijn.

Het tweede risico is het kredietrisico: de kans dat de uitgever de rente of de hoofdsom niet kan betalen. Kredietbeoordelaars geven daarvoor een rating. Hoe lager de rating, hoe hoger de rente die beleggers vragen.

Daarnaast is er het inflatierisico. Een vaste coupon is minder waard als de prijzen hard stijgen. Wat inflatie met uw vermogen doet, leest u in Inflatie en uw spaargeld.

Wat is het verschil met een aandeel?

Met een aandeel wordt u mede-eigenaar, met een obligatie wordt u schuldeiser. Een aandeelhouder deelt mee in de winst en in de groei van de onderneming. Een obligatiehouder krijgt een vooraf afgesproken rente en gaat voor bij een faillissement. Daardoor schommelt de waarde van obligaties meestal minder, en is het verwachte rendement op lange termijn lager.

Nederlandse particulieren beleggen weinig direct in obligaties. Volgens DNB hadden huishoudens eind 2025 € 5,2 miljard in obligaties, tegen € 68,5 miljard in losse aandelen. Volgens de AFM bezit 16% van de beleggers obligaties.

Directe beleggingen van Nederlandse huishoudens eind 2025, in miljard euro, in mld €

BeleggingsfondsenLosse aandelenObligaties03570105140130,668,55,2
Bron: DNB, Huishoudens sluiten bewogen beleggingsjaar positief af (2026). Exclusief pensioen en eigen woning.

Hoe passen obligaties in uw beleggingen?

Obligaties en aandelen vullen elkaar aan. Veel beleggers houden een deel van hun vermogen in obligaties of op een spaarrekening voor stabiliteit, en beleggen het deel dat zij lang kunnen missen in aandelen voor groei. De fondsen van Gini Capital beleggen in beursgenoteerde aandelen. Het Income Value Fund richt zich op ondernemingen die nu al geld verdienen en een deel daarvan uitkeren. Het Gini Core Fund verdeelt uw inleg over vier thema's. Het fonds heeft risicoklasse 6 van 7 en past bij een horizon van 5 jaar of langer. Lees voor deelname het informatiememorandum.

Wilt u verder lezen? In Wat is een aandeel? en Wat doet de rente met aandelen? vindt u de achtergrond, en Spreiding bij beleggen sluit daar goed op aan. Alle artikelen over dit onderwerp staan in de categorie Basiskennis. Wat het Gini Core Fund met dit thema doet, leest u in de kennisbank van het Gini Core Fund.

In het kort

  1. 1Een obligatie is een lening aan een overheid of onderneming.
  2. 2U ontvangt een vaste rente en aan het einde de hoofdsom terug.
  3. 3Stijgt de marktrente, dan daalt de koers van bestaande obligaties, en andersom.
  4. 4Het kredietrisico is het risico dat de uitgever niet kan terugbetalen.
  5. 5De Nederlandse tienjaarsrente steeg van -0,55% eind 2020 naar 3,56% in september 2026.

Wilt u uw voorkeuren verkennen? Gebruik de fondsmatcher of vraag een gesprek aan.

Veelgestelde vragen

Een lening aan een overheid of onderneming. U ontvangt een vaste rente, de coupon, en aan het einde van de looptijd de nominale waarde terug.

Lees verder

Bronnen

  1. ECB Data Portal (2026), Long-term interest rate for convergence purposes, Nederland. Geraadpleegd 28 oktober 2026.
  2. ECB Data Portal (2026), Euro area AAA yield curve, 10 jaar. Geraadpleegd 28 oktober 2026.
  3. DNB (2026), Huishoudens sluiten bewogen beleggingsjaar positief af. Geraadpleegd 28 oktober 2026.
  4. AFM en Centerdata (november 2025), Consumentenmonitor Beleggers Q3 2025, samenvatting LISS-panel. Geraadpleegd 28 oktober 2026.

Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Beleggen brengt risico's met zich mee; u kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur voordat u beleggingsbeslissingen neemt. Gini Capital heeft tijdens het uitkomen van dit artikel mogelijk een positie in de genoemde aandelen.

Kiezen is onze kracht, maar over cookies kiest u zelf.

Noodzakelijke cookies staan altijd aan, voor marketing- en analytische cookies vragen we uw toestemming. U kunt deze weigeren en altijd later aanpassen. Privacyverklaring ·