Kort antwoord
Een nieuwe mijn openen kost gemiddeld meer dan 16 jaar, van ontdekking tot productie. Dat schrijft het Internationaal Energieagentschap (IEA). Ruim 12 jaar daarvan gaat op aan exploratie en haalbaarheidsstudies, 4 tot 5 jaar aan de bouw. Het IEA waarschuwt voor een mogelijk tekort aan koper van 30% in 2035. De raffinage van belangrijke metalen is sterk geconcentreerd: de drie grootste landen verwerkten in 2024 86%.
In dit artikel+
Waarom vraagt de energietransitie meer metalen?
Een elektrische auto, een windmolen of een zonnepark bevat veel meer metaal dan een benzineauto of een gascentrale. Denk aan koper voor kabels en motoren, lithium, nikkel en kobalt voor batterijen en zeldzame aarden voor magneten. Ook stroomnetten en datacenters vragen om grote hoeveelheden koper.
Volgens het IEA groeide de vraag naar lithium in 2024 met ongeveer 30%. De vraag naar nikkel, kobalt, grafiet en zeldzame aarden steeg met 6% tot 8%. De energiesector was goed voor 85% van de groei in de vraag naar batterijmetalen. Waarom koper zo belangrijk is, leest u in Koper: het metaal van de elektrificatie.
Waarom duurt een nieuwe mijn zo lang?
Een mijn begint met exploratie: geologen zoeken naar een ertslichaam dat groot en rijk genoeg is. Daarna volgen boringen, haalbaarheidsstudies, milieuonderzoek, vergunningen en financiering. Pas dan kan de bouw beginnen. Volgens een analyse van het IEA kostte het tussen 2010 en 2019 gemiddeld meer dan 16 jaar van ontdekking tot productie. Meer dan 12 jaar ging op aan exploratie en haalbaarheid, 4 tot 5 jaar aan de bouw.
Dat betekent dat het aanbod traag reageert op een stijgende vraag. Een hogere prijs vandaag leidt vaak pas na vele jaren tot meer productie.
Eén kennisvraag met uitleg. U kunt na ieder antwoord opnieuw proberen.
Wat illustreert een lange tijd tussen mijnontdekking en productie?
Gemiddelde doorlooptijd van een nieuwe mijn, in jaren, in jaar
Waarom wordt mijnbouw moeilijker?
De rijkste en makkelijkst bereikbare ertslichamen zijn vaak al in gebruik. Volgens het IEA daalde het gemiddelde kopergehalte van het erts in Chili in 15 jaar met 30%. Dat betekent dat er meer gesteente moet worden gewonnen en verwerkt voor dezelfde hoeveelheid koper. Dat kost meer energie en water.
Ook verschuift de mijnbouw naar nieuwe regio's. Volgens het IEA liggen de kapitaalkosten voor projecten in nieuwe regio's ongeveer 50% hoger. Daarnaast ligt meer dan de helft van de lithiumproductie in gebieden met veel waterschaarste.
Hoe geconcentreerd is het aanbod?
Veel kritieke mineralen worden in een klein aantal landen gewonnen en verwerkt. Volgens de Global Critical Minerals Outlook 2025 van het IEA steeg het aandeel van de drie grootste landen in de raffinage van 82% in 2020 naar 86% in 2024. Bij de mijnbouw steeg het aandeel van de top 3 van 73% naar 77%.
Een sterke concentratie maakt de keten kwetsbaar. Een exportbeperking, een natuurramp of een politiek conflict in één land kan het aanbod wereldwijd raken.
Aandeel van de drie grootste landen in kritieke mineralen, in procenten
Welke tekorten verwacht het IEA?
Het IEA vergelijkt de verwachte vraag met de projecten die in de pijplijn zitten. Voor koper ziet het een mogelijk tekort van 30% in 2035. Voor lithium verwacht het IEA in de jaren 2030 een tekort als er weinig nieuwe projecten bijkomen. De investeringen in nieuwe mijnen stegen in 2024 met 5%, na 14% in 2023. Gecorrigeerd voor inflatie was de groei in 2024 2%.
Dit zijn scenario's van het IEA, met onzekerheid in beide richtingen. Nieuwe technieken, recycling en zuiniger gebruik kunnen de vraag verlagen. Hoe de lithiummarkt zich ontwikkelt, leest u in Lithium en batterijmetalen.
Wat betekent dit voor beleggers?
Als het aanbod traag reageert en de vraag groeit, kan dat de prijzen van metalen ondersteunen. Producenten met bestaande mijnen en explorateurs met veelbelovende projecten kunnen daarvan profiteren. Tegelijk zijn grondstofprijzen beweeglijk. Ze reageren op de wereldeconomie, op nieuw aanbod en op beleid. Een spreiding over meerdere metalen en bedrijven en een horizon van 5 jaar of langer helpen om die schommelingen op te vangen.
Welk Gini-fonds past bij het thema grondstoffen?
Het Super Commodities Fund belegt in producenten en explorateurs van de metalen en de energie achter stroomnetten en datacenters. Het Gini Core Fund verdeelt uw inleg over de vier fondsen van Gini Capital. Het fonds heeft risicoklasse 6 van 7 en past bij een horizon van 5 jaar of langer. Lees voor deelname het informatiememorandum.
Wilt u verder lezen? In Koper: het metaal van de elektrificatie en Lithium en batterijmetalen vindt u de achtergrond, en Uranium en kernenergie sluit daar goed op aan. Alle artikelen over dit onderwerp staan in de categorie Grondstoffen. Wat het Super Commodities Fund met dit thema doet, leest u in de kennisbank van het Super Commodities Fund.
In het kort
- 1Van ontdekking tot productie kost een nieuwe mijn gemiddeld meer dan 16 jaar.
- 2De raffinage van kritieke mineralen werd tussen 2020 en 2024 sterker geconcentreerd.
- 3Het kopergehalte in Chileense mijnen daalde in 15 jaar met 30%.
- 4Het IEA ziet een mogelijk tekort aan koper van 30% in 2035 en aan lithium in de jaren 2030.
- 5Investeringen in nieuwe mijnen stegen in 2024 met 5%, na 14% in 2023.
Relevante fondsen
Welk Gini-fonds sluit aan op dit thema?
Wilt u uw voorkeuren verkennen? Gebruik de fondsmatcher of vraag een gesprek aan.
Actuele marktupdates
Digital Future Fund, mei 2026
De afgelopen maand was wederom positief voor het Digital Future Fund. Vooral onze vroegtijdige inzet op ruimtevaart leverde een sterke bijdrage aan het fonds. Dit thema hebben wij toegevoegd omdat wij ruimtevaart steeds meer zien als een nieuwe laag van de digitale economie.
Gini Core Fund, mei 2026
De eerste maand was positief voor het Gini Core Fund. De grootste bijdrage kwam vanuit het Digital Future Fund, waar onze vroegtijdige inzet op ruimtevaart positief uitpakte. Ook het Super Commodities Fund droeg positief bij, vooral door koper, zilver en bredere mijnbouwgerelateerde beleggingen.
Veelgestelde vragen
Lees verder
Bronnen
- IEA (2025), Global Critical Minerals Outlook 2025, Executive summary. Geraadpleegd 28 oktober 2026.
- IEA (2021), The Role of Critical Minerals in Clean Energy Transitions, Reliable supply of minerals. Geraadpleegd 28 oktober 2026.
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Beleggen brengt risico's met zich mee; u kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur voordat u beleggingsbeslissingen neemt. Gini Capital heeft tijdens het uitkomen van dit artikel mogelijk een positie in de genoemde aandelen.