Kort antwoord
Uranium is de brandstof van kerncentrales. Volgens het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) waren op 28 oktober 2026 wereldwijd 417 reactoren in bedrijf in 31 landen en waren er 78 in aanbouw. Volgens de World Nuclear Association werd in 2024 60.213 ton uranium gewonnen, waarvan 39% in Kazachstan. Mijnen dekten dat jaar 90% van de wereldwijde vraag.
In dit artikel+
Wat is uranium en waarvoor wordt het gebruikt?
Uranium is een zwaar metaal dat van nature in de aardkorst voorkomt. In een kerncentrale worden uraniumatomen gesplitst. Daarbij komt warmte vrij, die water verhit tot stoom. De stoom drijft een turbine aan die stroom opwekt. Het opwekken zelf gebeurt zonder directe CO2-uitstoot, wat kernenergie interessant maakt voor landen die hun uitstoot willen verlagen.
Voordat uranium in een reactor kan worden gebruikt, doorloopt het meerdere stappen. Het erts wordt gewonnen en bewerkt tot uraniumconcentraat. Daarna volgen omzetting, verrijking en de productie van splijtstofstaven. Elke stap gebeurt in gespecialiseerde fabrieken, waarvan er wereldwijd een beperkt aantal is. Een kerncentrale koopt haar brandstof daarom vaak jaren vooruit, via langlopende contracten met producenten en verwerkers. Een klein deel van het uranium wordt op de zogenoemde spotmarkt verhandeld. De prijs op die spotmarkt kan sterk schommelen.
Hoeveel kerncentrales zijn er?
Het IAEA houdt in de databank PRIS bij hoeveel reactoren er zijn. Op 28 oktober 2026 waren dat er 417 in bedrijf, verspreid over 31 landen, met een gezamenlijk vermogen van 379.611 megawatt. Daarnaast lagen 21 reactoren in 2 landen tijdelijk stil. In 2025 produceerden kerncentrales wereldwijd 2.635 terawattuur aan elektriciteit.
Er worden ook nieuwe reactoren gebouwd. Volgens PRIS waren er 78 in aanbouw in 17 landen, samen goed voor 81.349 megawatt. Een nieuwe kerncentrale bouwen duurt meestal vele jaren. Ook de vraag naar stroom voor datacenters speelt een rol in het debat over kernenergie. Hoeveel stroom AI vraagt, leest u in Hoeveel stroom verbruikt AI?.
Eén kennisvraag met uitleg. U kunt na ieder antwoord opnieuw proberen.
Wat is het verschil tussen een reactor in aanbouw en een reactor in bedrijf?
Waar komt het uranium vandaan?
De winning van uranium is sterk geconcentreerd. Volgens de World Nuclear Association werd in 2024 wereldwijd 60.213 ton uranium gewonnen. Kazachstan leverde 23.270 ton, 39% van het totaal. Canada volgde met 14.309 ton (24%) en Namibië met 7.333 ton (12%). Daarna kwamen Australië, Oezbekistan en Rusland.
Ongeveer 55% van het uranium wordt gewonnen met in-situ leaching. Daarbij wordt een vloeistof in de grond gepompt die het uranium oplost, waarna het naar boven wordt gepompt. Dat vraagt minder graafwerk dan een klassieke mijn. De grootste bekende voorraden liggen volgens de WNA in Australië, met 27% van de wereldwijde hulpbronnen, en Kazachstan met 16%.
Uraniumproductie per land in 2024, in ton uranium
Dekken de mijnen de vraag?
Kerncentrales gebruiken meer uranium dan mijnen in sommige jaren leveren. Het verschil komt uit voorraden van overheden en bedrijven, uit hergebruik van materiaal en uit andere bronnen. Volgens de WNA dekten mijnen in 2015 nog 98% van de vraag. In 2020 was dat 74%. In 2024 liep het weer op naar 90%.
Die verhouding is belangrijk voor de markt. Als voorraden opraken, moet meer uranium uit mijnen komen. Een nieuwe mijn openen kost veel tijd. Waarom dat zo is, leest u in Waarom een nieuwe mijn jaren kost.
Deel van de wereldwijde uraniumvraag dat door mijnen wordt gedekt, in procenten
Welke risico's horen bij uranium?
De uraniummarkt is klein en geconcentreerd. Een storing of politieke ontwikkeling in een van de grote productielanden kan het aanbod raken. Ook het beleid rond kernenergie verschilt per land en kan veranderen, bijvoorbeeld na een ongeluk of een verkiezing. De opslag van radioactief afval, de veiligheid en de hoge bouwkosten van nieuwe centrales blijven onderwerp van politiek debat. Vertragingen bij de bouw van centrales kunnen de vraag naar uranium later laten uitkomen dan verwacht. Uraniumproducenten zijn vaak kleinere bedrijven met beweeglijke koersen. Wie in dit thema belegt, houdt rekening met forse schommelingen en hanteert een horizon van 5 jaar of langer.
Welk Gini-fonds past bij het thema energie en grondstoffen?
Het Super Commodities Fund belegt in producenten en explorateurs van de metalen en de energie achter stroomnetten en datacenters. Het Gini Core Fund verdeelt uw inleg over de vier fondsen van Gini Capital. Het fonds heeft risicoklasse 6 van 7 en past bij een horizon van 5 jaar of langer. Lees voor deelname het informatiememorandum.
Wilt u verder lezen? In Koper: het metaal van de elektrificatie en Waarom een nieuwe mijn jaren kost vindt u de achtergrond, en Zilver: edelmetaal en industriemetaal sluit daar goed op aan. Alle artikelen over dit onderwerp staan in de categorie Grondstoffen. Wat het Super Commodities Fund met dit thema doet, leest u in de kennisbank van het Super Commodities Fund.
In het kort
- 1Er draaien wereldwijd 417 kernreactoren met een vermogen van 379.611 megawatt.
- 2Er worden 78 reactoren gebouwd in 17 landen, samen 81.349 megawatt.
- 3Kerncentrales produceerden in 2025 2.635 terawattuur aan elektriciteit.
- 4Kazachstan, Canada en Namibië leverden in 2024 samen 75% van het uranium.
- 5Mijnen dekten in 2024 90% van de vraag; de rest kwam uit voorraden en andere bronnen.
Relevante fondsen
Welk Gini-fonds sluit aan op dit thema?
Wilt u uw voorkeuren verkennen? Gebruik de fondsmatcher of vraag een gesprek aan.
Veelgestelde vragen
Lees verder
Bronnen
- IAEA, Power Reactor Information System (PRIS), World Statistics. Geraadpleegd 28 oktober 2026.
- World Nuclear Association, World Uranium Mining Production. Geraadpleegd 28 oktober 2026.
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Beleggen brengt risico's met zich mee; u kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur voordat u beleggingsbeslissingen neemt. Gini Capital heeft tijdens het uitkomen van dit artikel mogelijk een positie in de genoemde aandelen.